کشتی های پالایشگر نفت (FPSO)

کشتی پالایشگر نفت (FPSO: Floating Production Storage and Offloading) شناوری است که به منظور فرآوری ترکیبات هیدروکربنی، ذخیره سازی و انتقال آن به تانکرهای نفتکش به کار میرود. این شناور تمام تجهیزات مورد نیاز برای فرآوری و تولید نفت را درون خود جای داده است و به قدری عظیم است که می توان به راحتی ۳هواپیمای بوئینگ۷۴۷ غول پیکر را روی عرشه آن قرار داد.
فرآوری فراساحلی نفت از اواخر دهه ی ۱۹۴۰ آغاز شد و با شدت گرفتن روند کاوش در آب های عمیق با فواصل دور از ساحل، استفاده از این روش رونق یافت.
اهمیت استفاده از FPSO در بهره برداری از میادینی است که ذخیره ی چندانی ندارند؛ با استفاده از این شناورها نیاز به سکو، جکت و خطوط لوله مرتفع شده و به میزان قابل توجهی در هزینه و زمان صرفه جویی می شود.
از آن جایی که هدف از اعزام این کشتی ها ایجاد یک واحد فرآوری موقت در فواصل دور از ساحل می باشد، نیاز است موقعیت این کشتی ها در زمان توقف در میان دریا، تثبیت شود؛ به همین منظور در این شناور ها از سیستمی پیشرفته برای لنگر اندازی استفاده می شود. در این سیستم لنگرها در وسط کشتی قرار گرفته اند تا کشتی بتواند حول محور آنها دوران کند، همچنین بتواند ثبات خود را هنگام جریان یافتن امواج و طوفان های دریا حفظ کند.
FPSOها می توانند در زمان واحد به چندین چاه نفت در اعماق آب متصل شوند و با لوله های سیار خود، نفت و گاز را به مخزن شناور منتقل نمایند.
کشتی های پالایشگر انواع مختلفی دارند که هر کدام بسته به عملیاتی که در آنها انجام می گیرد نامگذاری می شوند:
FSO: Floating Storage and Offloading ذخیره سازی
FPSO: Floating Production, Storage and Offloading فرآوری و ذخیره سازی
FDPSO: Floating, Drilling and Production, Storage and Offloading حفاری، فرآوری و ذخیره سازی
FSRU: Floating Storage Regasification Unit تبخیر مجدد و ذخیره سازی
اولین شناور پالایشگر با نام shell castellon در سال ۱۹۷۷ در اسپانیا ساخته شد. امروزه بیش از ۲۷۰ کشتی پالایشگر نفت در سراسر جهان در حال فعالیت است که شرکت های پتروبراس، توتال، چورون، شل، اگزون موبیل و بی پی، بیشترین سهم را در این میان دارا هستند.
فروردین ماه ۱۳۹۶ ایران نیزنخستین کشتی پالایشگر خود را با پروژه ی لایه ی نفتی پارس جنوبی، وارد فرآیند تولید نفت کرد.